
Jamain / CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons
Klimroos 'New Dawn': complete gids
Rosa 'New Dawn'
Wil je Klimroos 'New Dawn': complete gids in jouw tuin zien?
Volledig ontwerp in HD: € 7,99
Verzorg je Klimroos 'New Dawn' met de GardenWorld-app
Herken planten met je camera en krijg een verzorgingskalender met herinneringen voor deze plant.
Overzicht
Rosa 'New Dawn' is waarschijnlijk de bekendste klimroos van Europa, en dat heeft een goede reden. Hij combineert de groeikracht van een ramblerroos met een bloei die van juni tot de eerste vorst doorgaat, hij is gezond en hij verdraagt meer schaduw dan de meeste rozen. De roos werd in 1930 gevonden als spontane mutatie van de ramblerroos 'Dr. W. Van Fleet' bij de Somerset Rose Nursery in New Jersey. Het verschil was opvallend: waar de moederplant maar één keer per jaar bloeide, bleef 'New Dawn' bloemen maken. In 1931 kreeg de roos het allereerste plantenoctrooi van de Verenigde Staten.
Een volwassen 'New Dawn' wordt 3 tot 5 meter hoog en 2,5 tot 4 meter breed. Dat maakt hem geschikt voor een gevel, een stevige pergola, een lange schutting of zelfs om in een oude fruitboom te laten klimmen. Bij Intratuin en Gamma vind je hem in het voorjaar in pot, en bij rozenkwekerijen van november tot maart ook als wortelnaakte plant. Twijfel je waar hij in jouw tuin het best tot zijn recht komt, dan kun je op gardenworld.app een tuinontwerp laten maken waarin de klimroos zijn plek krijgt tegen de muur of over een boog naar het terras.
Uiterlijk en bloei
De bloemen zijn halfgevuld tot gevuld, 7 tot 8 cm breed en parelmoerroze. In de knop zijn ze iets dieper van kleur; open bloemen verbleken bij warm weer naar bijna wit aan de randen, zodat een volle plant verschillende tinten tegelijk laat zien. Ze verschijnen in trossen van drie tot tien en geuren licht en fris, met een tikje appel. De eerste en rijkste bloei valt in juni. Daarna volgen tot oktober telkens nieuwe trossen, iets minder massaal maar zonder echte pauze.
Het blad is middel- tot donkergroen, klein en sterk glanzend. Dat glanzende blad is een van de redenen waarom 'New Dawn' zo gezond is: sterroetdauw en meeldauw krijgen er minder vat op dan bij veel moderne rozen. De takken zijn lang, buigzaam en flink bestekeld, dus draag stevige handschoenen. Laat je de laatste bloemen in de herfst staan, dan vormen zich kleine oranjerode rozenbottels die tot in de winter sierlijk blijven.
Ideale standplaats
Zon is het beste: met zes uur zon of meer bloeit 'New Dawn' het rijkst. Toch is dit een van de weinige klimrozen die het ook op een oost- of zelfs noordmuur goed doet, mits hij daar minstens drie tot vier uur licht krijgt. De bloei is dan iets minder overvloedig, maar de bloemen verbleken minder snel.
Een klimroos tegen een muur staat in de regenschaduw van het dak. Plant daarom 40 tot 50 cm uit de muur en laat de plant schuin naar de muur toe groeien. Span horizontale draden op 30 tot 45 cm van elkaar en 5 tot 8 cm van de gevel, zodat er lucht achter het blad kan stromen. Die luchtstroom helpt meeldauw te voorkomen, een kwaal die tegen warme zuidmuren sneller toeslaat. Op een pergola of een boog van minstens 2,5 meter hoog heeft de roos genoeg ruimte; een kleine tuinboog groeit hij snel te buiten.
Grondvereisten
'New Dawn' wil een diepe, humusrijke grond die vocht vasthoudt maar niet nat blijft, met een pH van 6 tot 7. Kleigrond is prima als je hem losmaakt met compost. Arme zandgrond verbeter je flink met compost of goed verteerde stalmest, want een roos van vier meter heeft veel voeding nodig.
Graaf een plantgat van ongeveer 50 bij 50 cm en even diep. Plant de veredelingsplaats, de knobbel waar de roos op de onderstam is geënt, 5 cm onder het maaiveld. Plant liever niet op een plek waar de voorbije tien jaar al een roos stond: daar treedt vaak rozenmoeheid op, waarbij een nieuwe roos zonder duidelijke reden slecht groeit. Kan het niet anders, vervang dan de grond in het plantgat. Wortelnaakte rozen plant je van november tot maart, potrozen het hele jaar door zolang het niet vriest of extreem droog is.
Gratis voorproefje
Wil je Klimroos 'New Dawn': complete gids in jouw tuin zien? Maak een gratis voorproefje van je ontwerp.
Water geven
In het eerste jaar is water geven het belangrijkste wat je kunt doen. Geef een pas geplante roos van april tot september elke week 10 tot 15 liter in één keer, recht op de voet. Een paar flinke gietbeurten zijn veel beter dan elke dag een scheutje, omdat de wortels dan diep de grond in gaan.
Een gevestigde 'New Dawn' redt zich in een normale zomer zelf, behalve tegen een muur in de regenschaduw. Daar en in droge periodes geef je één keer per week 20 liter. Giet altijd op de grond en niet over het blad, en het liefst 's ochtends, zodat eventueel nat blad snel opdroogt. Een mulchlaag van 5 cm compost of houtsnippers in het voorjaar houdt de grond koeler en vochtiger.
Bemest in maart met een rozenmest of een organische tuinmest en een schep compost, en geef een tweede gift na de eerste bloei, eind juni of begin juli. Na half juli stop je met voeden, zodat de nieuwe scheuten voor de winter kunnen afharden.
Snoeien
De belangrijkste snoeibeurt valt eind winter, in februari of begin maart, wanneer de strengste vorst voorbij is. De eerste twee jaar snoei je nauwelijks: je leidt de lange scheuten alleen langs de draden of de pergola en bindt ze losjes vast.
Daarna volg je elk jaar hetzelfde patroon. Buig de lange hoofdscheuten zo horizontaal mogelijk of in een waaier; een horizontale tak maakt over zijn hele lengte zijscheuten met bloemen, een rechtopgaande tak bloeit alleen bovenaan. Knip de zijscheuten die vorig jaar gebloeid hebben terug tot twee à drie ogen, ongeveer 10 tot 15 cm. Haal dood, beschadigd en dun hout weg. Om de drie à vier jaar zaag je een of twee van de oudste, verhoutte hoofdtakken laag bij de grond weg, zodat jonge scheuten hun plaats innemen.
In de zomer knip je uitgebloeide trossen af tot boven het eerste volledige blad met vijf blaadjes. Dat houdt de plant netjes en stimuleert nieuwe bloei. Vanaf half september laat je de laatste bloemen staan voor de rozenbottels.
Onderhoudskalender
- Januari: wortelnaakte rozen planten als de grond niet bevroren is; draden en steunen nakijken.
- Februari en begin maart: hoofdsnoei, scheuten opnieuw leiden en vastbinden.
- Maart: bemesten en mulchen met compost.
- April en mei: jonge scheuten opbinden, letten op bladluis op de toppen.
- Juni: hoofdbloei; uitgebloeide trossen wegknippen.
- Juli: tweede bemesting vóór half juli, water geven bij droogte.
- Augustus en september: doorbloei, blijven opbinden, zieke bladeren opruimen.
- Oktober en november: laatste bloemen laten staan voor de bottels; wortelnaakte rozen planten.
- December: rust; lange zwiepende takken vastzetten tegen winterstormen.
Winterhardheid
'New Dawn' is goed winterhard: hij doorstaat zonder problemen USDA-zone 5 tot 9, wat neerkomt op vorst tot ongeveer -25 °C. In Nederland en België is bescherming niet nodig. Alleen bij jonge planten in het eerste jaar kun je de voet in een strenge winter aanaarden met 15 cm grond of compost, die je in maart weer weghaalt.
Bevroren toppen van lange scheuten zijn geen probleem: die knip je bij de voorjaarssnoei toch terug. Zorg wel dat lange takken stevig vastzitten, want winterstorm kan losse scheuten tegen de muur kapot slaan.
Combinatieplanten
Een klassieke partner is de Italiaanse clematis. Die hoort bij snoeigroep 3 en wordt in februari tot 30 cm teruggeknipt, op hetzelfde moment als de rozensnoei. Hij klimt door de roos en bloeit van juli tot september met paarse of wijnrode bloemen wanneer de eerste rozenbloei voorbij is.
Aan de voet staan lage vaste planten die de kale onderkant van de roos verbergen. Lavendel en kattekruid geven blauw en paars bij het zachte roze. Geranium 'Rozanne' bloeit net als de roos tot de herfst door, en fraaie vrouwenmantel vult met zijn limoengroene bloempluimen de randen op. Houd 40 tot 50 cm vrij rond de rozenvoet, zodat de lucht blijft circuleren en je makkelijk water kunt geven.
Slot
Rosa 'New Dawn' verdient zijn reputatie: een gezonde, sterke klimroos die van juni tot oktober parelroze bloemen geeft en het zelfs op een minder zonnige muur volhoudt. Plant hem in diepe, rijke grond, geef hem het eerste jaar trouw water, leid de scheuten horizontaal en snoei eind winter de zijtakken kort. Dan heb je jarenlang een muur of pergola vol bloemen. Op gardenworld.app kun je zien hoe 'New Dawn' samen met clematis en vaste planten in jouw eigen tuin staat, nog voor je de eerste draad spant.
Veelgestelde vragen over Klimroos 'New Dawn'
Is Klimroos 'New Dawn' winterhard?
'New Dawn' is goed winterhard: hij doorstaat zonder problemen USDA-zone 5 tot 9, wat neerkomt op vorst tot ongeveer -25 °C. In Nederland en België is bescherming niet nodig.
Wanneer en hoe snoei je Klimroos 'New Dawn'?
De belangrijkste snoeibeurt valt eind winter, in februari of begin maart, wanneer de strengste vorst voorbij is. De eerste twee jaar snoei je nauwelijks: je leidt de lange scheuten alleen langs de draden of de pergola en bindt ze losjes vast.
Hoeveel water heeft Klimroos 'New Dawn' nodig?
In het eerste jaar is water geven het belangrijkste wat je kunt doen. Geef een pas geplante roos van april tot september elke week 10 tot 15 liter in één keer, recht op de voet.
Waar staat Klimroos 'New Dawn' het best?
Zon is het beste: met zes uur zon of meer bloeit 'New Dawn' het rijkst. Toch is dit een van de weinige klimrozen die het ook op een oost- of zelfs noordmuur goed doet, mits hij daar minstens drie tot vier uur licht krijgt.
Welke grond heeft Klimroos 'New Dawn' nodig?
'New Dawn' wil een diepe, humusrijke grond die vocht vasthoudt maar niet nat blijft, met een pH van 6 tot 7. Kleigrond is prima als je hem losmaakt met compost.

Zie het in jouw tuin
Zie Klimroos 'New Dawn' in jouw tuin
Eén foto van je tuin en een paar vragen. Na ongeveer een minuut zie je het resultaat.
Probeer met een fotoHerken deze plant in je eigen tuin. Plant herkennen
Vergelijkbare planten
Italiaanse clematis: complete gids
Clematis viticella
Ontdek hoe je Italiaanse clematis (Clematis viticella) succesvol kweekt: standplaats, verzorging, snoeien en ideale combinaties in de tuin.
Lavendel: complete gids
Lavandula angustifolia
Alles over lavendel (Lavandula angustifolia): planting, snoei, verzorging en overwintering. Praktische tips voor een weelderige paarse bloei.
Kattekruid: complete gids
Nepeta faassenii
Alles over kattekruid (Nepeta faassenii): blauwe bloemen, droogtebestendig, ideale rozenpartner. Praktische tips voor een weerbare, rijkbloeiende border.

