Hairy butterwort: complete gids

Overzicht

Pinguicula villosa, ook bekend als hairy butterwort of kleine butterwort, is een fascinerende carnivore plant uit de Lentibulariaceae-familie. Afkomstig uit subarctische en subalpine regio's van Noord-Amerika, Scandinavie en Rusland, is deze plant aangepasst aan vochtige, nutrient-arme milieus waar het nectarrie bladoppervlak kleine insecten vangt. De plant is zeldzaam in cultuur maar zeer waardevol voor gespecialiseerde tuinen, naslottuinen en conservatoriumcollecties.

Pinguicula villosa groeit als een compacte rosette van 3 tot 8 cm diameter met harige, groenachtig-rode bladeren. De plant produceert dunne, smalle stengels met kleine paarse bloemen in mei en juni. Omdat dit een carnivoor is, voelt het om in volle bloei sterk naar gevangen insecten, wat het zeer interessant maakt voor plantencollecteurs.

Uiterlijk en bloem

Hairy butterwort groeit als een compacte, platte rosette van ongeveer 3 tot 8 cm breed. De bladeren zijn langwerpig-lijnvormig, 1 tot 3 cm lang en ongeveer 3 tot 5 mm breed, met een karakteristieke beharing (hairy) vooral aan de bladranden en onderkant. De bladeren zijn groenachtig-rood, diep rood tot purper, vooral onder stressomstandigheden of in veel licht. De beharing is voelbaar zacht, wat de plant onderscheidt van de meer glandulaire Pinguicula-soorten.

Het bladoppervlak is bedekt met kleine, klevende glandulaire cellen (trichomen) die insecten aantrekken. Deze glandules scheiden een zoet-geurend vocht uit dat kleine vliegjes, gnats en andere insecten trekt. Wanneer insecten op het oppervlak landen, wordt het klevende vocht sterker en worden ze opgegeten door enzymatische afbraak.

De bloemen zijn delicaat en aantrekkelijk, paars tot lavendel, ongeveer 8 tot 12 mm doorsnee. Ze groeien op dunne, harige stengels van 5 tot 15 cm hoog. Elke bloem heeft een vierde deel uit vijf bloemblaadjes met twee grotere onderste bloemblaadjes en drie kleinere bovenste. De bloei duurt slechts enkele weken in mei en juni.

Ideale locatie

Pinguicula villosa gedijt het best in volle zon tot half schaduw met 4 tot 6 uur licht per dag. Meer schaduw leidt tot slapper groei. In zeer hete klimaten kan half schaduw voorkomen dat bladeren verbranden.

Dezeoplant vereist extreem vochtiger, natte grond. Natte zompige plekken, randen van moerassen, en slecht drainerende gebieden zijn ideaal. De plant tolereert niet droog. In containers moet constant water aan het potje worden geleverd (onderwaterirrigatie).

Pinguicula villosa groeit goed in USDA zones 2-8. In zones 2-3 heeft het geen overwintering cover nodig. In zones 7-8 voorkeur gaat uit naar koelere, vochtiger microklimaten.

Bodem

Deze plant gedijt het best in zeer voedzame, zuur zompige bodems. Een pH van 4,5 tot 6,0 is ideaal. De plant vereist distilled of regenwater omdat het gevoelig is voor mineralen in hard water.

In containers gebruiken groeiers een mix van orchideen barken, zegelveen (sphagnum), en zand, of puur sphagnum. De mix moet zeer vochtig blijven maar niet volledig gesubmergeerd. Veel groeiers groeien dit in kleine terraria of terraribakken met constant hoog vochtgehalte.

De plant kan voedingsstoffen verkrijgen door insecten te eten, dus kunstmatige meststof is niet nodig en kan schadelijk zijn.

Watering

Pinguicula villosa vereist constant vochtige tot natte grond. De pot mag nooit volledig uitdrogen. Groei het best in trays met water (half-onderwaterirrigatie) zodat de grond vochtigheidsvlakken kan absorberen.

Gebruik enkel distilled water, smeltwater of regenwater. Hard water en leidingwater kunnen mineralen afzetten die de plant kunnen beschadigen. Als je in een hard watergebied woont, vang regenwater op in een vat.

In groeiperiode (mei tot september) heeft de plant meer water nodig. In winter gaat deze plant in rust en groei slaat af; water geven wordt gereduceerd maar de grond mag nooit helemaal droog worden.

Snoeien

Pinguicula villosa vereist zeer weinig snoei. Verwijder alleen dode of ernstig beschadigde bladeren. Oude bladeren sterven natuurlijk af en kunnen voorzichtig worden verwijderd.

Verbloeide bloemen kunnen worden verwijderd voor nettere voorkomen, hoewel veel groeiers dit laten.

Onderhoudskalender

FEBRUARI-MAART: Plant begint uit winterslaap te ontwaken. Water geven geleidelijk verhogen. APRIL-MEI: Volle groei. Constant vochtigheidsniveau handhaven. JUNI: Bloeiperiode. Zorg voor optimale vochtigheidsniveaus. JULI-SEPTEMBER: Volle groei voortgezet. Vochtigheidsniveaus handhaven. OKTOBER: Begin van dormantie voorbereiding. NOVEMBER-JANUARI: Dormantie. Water geven minimaliseren maar nooit helemaal droog laten.

Winterhardheid

Pinguicula villosa is winterhard in USDA zones 2-8. In zones 2-5 kan de plant buiten in gemoeride bedden groeien in zeer natte omstandigheden. De plant dienvt winters dormant te gaan, dus zorg dat water geven wordt gereduceerd in november.

In zones 6-8 kan overwintering voorzichtig worden gedaan, hoewel veel groeiers het liever binnenshuis houden in controleerde omstandigheden.

Begeleiders

Pinguicula villosa combineert goed met andere moeras- en natte bodemplanten. Sarracenia, Drosera, Eriocaulon en andere waterplanten zijn natuurlijke partners.

Voor terraira en gesloten displays kan deze plant met mos, Riccia en andere delicate kleine planten worden gecombineerd om een mininatuurlijk milieu te creeren.

Slotwoord

Pinguicula villosa is een uitzonderlijke plant voor het speciaalplanten-enthousiast en plantencollecteur. De combinatie van carnivore jachtechanisme, delicate bloemen en specifieke groeibehoeften maakt het een unieke groeiuitdaging. Hoewel zeldzaam, kunnen gespecialiseerde kwekerijen en online bronnen deze plant aanbieden. In Nederland kan Intratuin gek soorten hebben. In Duitsland zijn gespecialiseerde kwekerijen de beste bron. Pas het goed aan met regenwater en zeer natte omstandigheden, en je zult decennia van interesse en vreugde hebben met deze fascinerende carnivore plant.