Colorado nachtschone: complete gids

Overzicht

Mirabilis multiflora, in het Nederlands de Colorado nachtschone of veelbloemige nachtschone, is een indrukwekkende vaste plant uit de familie Nyctaginaceae - de nachtschoonefamilie. De soort is inheems in het zuidwesten van de Verenigde Staten en het noorden van Mexico, met een verspreidingsgebied dat Arizona, California, Colorado, Nevada, New Mexico, Texas en Utah omvat. In haar thuisgebied groeit ze op rotsachtige hellingen, in droge ravijnen en op arme, zandige bodems, vaak op aanzienlijke hoogte.

De naam 'nachtschone' verwijst naar een gemeenschappelijk kenmerk van de Mirabilis-familie: de bloemen gaan pas open in de namiddag of vroege avond en sluiten bij ochtendlicht. Dit maakt de plant bijzonder geschikt voor tuinen die 's avonds worden gebruikt en voor iedereen die overdag werkt en pas bij thuiskomst wil genieten van een bloemenzee. Op gardenworld.app vind je meer inspiratie voor avondvriendelijke tuinontwerpen met bijzondere vaste planten.

De Colorado nachtschone onderscheidt zich van de bekendere Mirabilis jalapa (wonderbloem) door haar aanzienlijk grotere omvang, haar diepere wortelstok en haar bijzonder rijke bloei. Waar de gewone nachtschone een compacte plant is, groeit Mirabilis multiflora uit tot een indrukwekkend struikachtig kussen van 60 tot 90 centimeter hoog en tot 150 centimeter breed. De afzonderlijke bloemen zijn kleiner dan die van Mirabilis jalapa, maar worden in zulke overweldigende aantallen geproduceerd dat de totale visuele impact groter is.

Uiterlijk en bloeitijd

Mirabilis multiflora is een vaste plant die elk jaar opnieuw uitloopt vanuit een grote, knolvormige wortelstok. De stengels zijn meervoudig, licht vertakt, en vormen samen een breed, koepelvormig kussen. De plant wordt 60 tot 90 centimeter hoog en kan zich spreiden tot meer dan 100 tot 150 centimeter in doorsnede. De stengels zijn enigszins kleverig, wat insecten kan afschrikken maar ook kleine insecten kan vangen.

De bladeren zijn breed hartvormig tot driehoekig, groen en licht kleverig door klierhaartjes. Ze zijn tamelijk groot voor de plantgrootte en geven de plant een weelderige uitstraling ook buiten de bloeiperiode.

De bloemen zijn klokje- tot trechtervormig, magenta-roze tot helderrood-paars, en worden in grote aantallen geproduceerd van mei tot augustus of zelfs september. Elke bloem is ongeveer 3 centimeter groot en gaat open in de late namiddag, rond vier tot vijf uur. De bloemen verspreiden een lichte, zoete geur die avondvlinders en motten aantrekt. Ook bijen - vooral grotere soorten zoals hommels - bezoeken de bloemen enthousiast. De vruchten die na de bloei worden gevormd zijn klein en niet opvallend.

Ideale standplaats

De Colorado nachtschone wil het liefst op een volle zon- tot lichte halfschaduwpositie staan. In haar thuisgebied groeit ze op open, zonnige plekken in de halfwoestijn en op rotsachtige hoogvlakten. In de tuin presteert ze het best met ten minste vijf tot zes uur direct zonlicht per dag.

Ze verdraagt lichte middagschaduw in heel warme klimaten, maar bloeit voller in de zon. Ze is bijzonder geschikt als solitairplant op een zonnig grasveldborder, in een rotstuin, op een droge helling of in een xeriscape-ontwerp. Door haar brede groeivorm is ze ook aantrekkelijk als losstaande structuurplant in een mengborder. Geef haar voldoende ruimte, want ze kan fors uitzetten.

Bodem

Mirabilis multiflora stelt weinig eisen aan de bodem. Ze groeit in de natuur op zandige, rotsachtige en arme bodems met een pH van 6,5 tot 8,5. Ze verdraagt dus zowel licht zure als licht alkalische omstandigheden. Goede drainage is het allerbelangrijkst: staand water, vooral in de winter, is funest voor de dikke wortelstok.

Op rijke, humusrijke tuingrond groeit de plant weliswaar weelderiger in blad, maar kan de bloei tegenvallen. Een matig voedselarme bodem bevordert de bloei. Verbeter zware kleigrond met grof zand voor het planten. Op grindgangen of stenige gronden gedijt ze uitstekend. Een dikke laag mulch helpt de vochtigheid te bewaren en de wortels te beschermen in de winter.

Bewateren

Eenmaal gevestigd is de Colorado nachtschone opmerkelijk droogtebestendig dankzij haar dikke, knolvormige wortelstok die water opslaat. In haar thuisgebied overleeft ze maandenlange droogteperioden zonder neerslag. Jonge planten in het eerste groeiseizoen hebben echter regelmatiger water nodig totdat de wortelstok goed is ontwikkeld.

Water de eerste zomer elke week of twee weken en laat de bodem goed opdrogen tussen de waterbeurten. Volwassen planten in de open grond hebben in een normaal regenrijker klimaat bijna geen aanvullende beregening nodig. Bij langdurige hitte en droogte is een flinke watergift elke twee tot drie weken voldoende. Pas op voor overbewatering: de knolvormige wortelstok is gevoelig voor rotting bij te natte omstandigheden. In pot is extra aandacht voor drainage noodzakelijk.

Snoeien

Mirabilis multiflora vraagt weinig actief snoeiwerk. Na de eerste vorst sterven de bovengrondse delen af en kunnen ze worden teruggesnoeid tot grondniveau. Dit is het enige snoeien dat echt nodig is. De wortelstok overleeft de winter ondergronds en loopt in het voorjaar opnieuw uit.

Tijdens het groeiseizoen kun je eventueel verlengde scheuten terugknippen om de plant compacter te houden, al is dit zelden nodig. De plant heeft een natuurlijk, opbollend silhouet dat geen bijzondere bijsturing vergt. Verwijder eventueel uitgebloeide stengels voor een nettere verschijning, maar dit is een kwestie van voorkeur. Na de laatste bloei in de herfst de stengels laten staan totdat de vorst ze doodt.

Onderhoudskalender

Januari-februari: de wortelstok rust ondergronds; geen actie nodig. Maart: de eerste scheutjes verschijnen; mulch wegschrapen zodat de grond kan opwarmen. April: nieuwe groei begint snel; geef eventueel een lichte gift balanced-meststof. Mei-juni: de eerste bloemen verschijnen; bewonder de snelle volumetoename. Juli-augustus: hoogtepunt van de bloei; genieten van de avondbloei. September: bloei zet door bij gunstig weer; zaad begint te rijpen. Oktober: na de eerste vorst bovengrondse delen terugknippen. November-december: wortelstok rust; bij harde winters extra mulch aanbrengen.

Winterhardheid

Mirabilis multiflora is winterhard in USDA-zone 5 tot 9, wat overeenkomt met minimumtemperaturen van ongeveer -28°C in de koudste zone. In haar thuisgebied in Colorado en New Mexico overleeft de wortelstok harde winters betrouwbaar. De grote, diep ingegraven wortelstok biedt veel bescherming tegen vorst.

In Nederlandse tuinen (zone 8-9) overwintert ze goed mits de bodem goed doorlatend is. Een dikke laag mulch - stro, bladcompost of boomschors - biedt extra bescherming in koude winters. In zware kleigrond is het raadzaam de wortelstok in november uit te graven, droog te bewaren op een vorstvrije plek en in april weer uit te planten. Op gardenworld.app vind je meer tips over het overwinteren van vaste planten met dikke wortelstokken.

Combinatieplanten

De Colorado nachtschone past goed in een droogtetuin samen met andere robuuste vaste planten. Salvia-soorten in blauw of paars vormen een mooie kleurharmonie met de magenta bloemen. Agastache vormt een hoge, aantrekkelijke begeleider. Echinacea purpurea of Gaillardia geven warme kleurcombinaties in geel en oranje.

Voor een woestijnstijl werkt ze uitstekend naast Yucca, Agave en lage cactussen. Grassen zoals Nassella tenuissima of Bouteloua gracilis geven luchtige textuur. Penstemon in rood of blauw vervolledigt de kleurencombinatie. De brede, struikachtige groeiwijze van Mirabilis multiflora maakt haar ook geschikt als tijdelijke invuller van grote lege plekken in een nieuwe border.

Afsluiting

Mirabilis multiflora is een van de meest spectaculaire droogtetolerante vaste planten voor de zonnige, warme tuin. Haar rijke avondbloemproductie, haar prachtige magenta kleuring en haar zorgeloze karakter maken haar tot een onmisbare keuze voor wie wil genieten van een kleurrijke tuin zonder veel te bewateren. Of je nu een avondterras wil omringen met bloemen of een droge helling wil beplanten met een bloemenpracht die de rest van de zomer standhoudtzonder extra water, deze bijzondere nachtschone overtreft de verwachtingen telkens weer.