Munt in de tuin in toom houden

Waarom munt zo lastig is

Munt is een zegening en een vloek. De plant groeit ongeremd en verschijnt overal waar je hem niet wilt. Een enkele wortel breekt in honderd stukken, en elk stukje groeit meteen weer uit tot een nieuwe plant. Binnen drie jaar heb je van een bescheiden muntje een wild kuddeachtig oerwoud gemaakt dat je hele border overneemt. Dit artikel leert je hoe je munt leuk houdt zonder hem uit te graven.

De sleutel is begrenzing. Munt heeft geen last van giftige stoffen in de grond, geen last van wat voor grond dan ook, geen insecten die hem interesseren, en geen ziekten. Hij wil alleen groeien. Je kunt hem niet doodmaken met verwaarlozing, en je kunt hem ook niet onder controle krijgen zonder een plan. Gelukkig zijn er vier manieren.

Een wortelbegrenzer ingraven: de betrouwbare methode

Dit is het recept dat tuinders overal gebruiken. Je graaft een pot in. Niet zomaar een bloempotje: je gebruikt een stevige emmer of plantenbak van minstens 30 cm diep en 30 tot 40 cm in doorsnee, zonder drainagegat aan de bodem. De munt groeit in die pot, en de ondergrondse wortels kunnen er niet uit.

Hier hoe je het doet. In de lente (april of mei) bereid je je muntplantje voor. Is het heel oud en verward, deel je het met een spade: snij het gewoon in twee stukken. Zet elk stuk in een pot van minstens 30 cm diep met goede potgrond. Water geven tot ze goed aanslaan. Zet de pot op een luwe plek met minstens 4 uur zon per dag (munt kan ook in halfschaduw, maar groeit dan trager en minder vol).

Nu graaf je een groter gat in de grond: groot genoeg voor die pot, zodat de rand van de pot minstens 5 cm boven de grond uitsteekt. Dit is belangrijk, want munt verspreidt zich niet alleen via ondergrondse wortels, maar ook via bovengrondse uitlopers die over een lage rand heen kunnen groeien en buiten de pot wortelen. De pot zelf steek je in de grond, en de munt in die pot. Omheen vul je het gat weer aan met aarde.

Nu groeit de munt vooral in die pot. Controleer twee tot drie keer per groeiseizoen of er geen uitlopers over de rand naar buiten kruipen, en knip die meteen af. Oogsten doe je door de stengels af te knippen. Geef water in volle zomer elke week, in het voorjaar twee keer per week.

Na twee tot drie jaar raakt de pot volledig vol wortels. Dan haal je hem eruit, snij je de wortelkluit in twee of drie stukken, en plant je hem opnieuw. Of je geniet ervan dat hij minder woest groeit omdat zijn wortels elkaar beconcurreren. Wil je je munt al vooraf zien in een tuinontwerp? Bezoek gardenworld.app en zie hoe je munt samen met andere kruiden groeit.

Welke muntsoorten: de minder wild groeiende

Niet alle munten zijn even invasief. Enkele rassen groeien veel meer voorzichtig en zijn dus beter voor in de grond.

Mentha suaveolens (appelmunt of ananasmunt): groeit rustiger dan de meeste soorten, ruikt fruitig naar appel of ananas, bladeren grof en viltig. Prima voor in de grond als je hem niet elke week wilt uitgraven.

Mentha spicata (groene munt of tuinmunt): de klassieke keukenmunt uit de meeste Vlaamse en Nederlandse tuinen. Groeit wild, maar iets controleerbaarder dan pepermunt. Bloeit wit tot zachtpaars in juli en augustus.

Mentha pulegium (polei-munt): blijft laag, ongeveer 20 tot 30 cm, met kleine smalle blaadjes en een scherpe geur. Let op: polei-munt bevat van nature veel pulegon, een stof die in grote hoeveelheid giftig is voor mens en dier. Gebruik deze soort nooit voor thee of in de keuken, en plant hem niet binnen bereik van kinderen of huisdieren. Als geurende bodembedekker in een afgesloten pot, dus niet om te eten, kan hij wel.

Mentha aquatica (watermunt): hoort van nature in natte, moerassige grond, en verspreidt zich daar minstens even gretig als andere munten. Zet hem alleen in een vijverrand of moeras-hoekje met een eigen begrenzing, nooit los in een gewone border.

Mentha x piperita (pepermunt): zeer aromatisch, de sterkste smaak van alle munten. Groeit erg wild. Alleen in pot of met een stevige wortelbegrenzer.

Chocolademunt (Mentha x piperita 'Chocolate'): een cultivar van pepermunt met een zachte cacaogeur, lekker bij thee of een dessert. Groeit even uitbundig als gewone pepermunt, dus ook deze hoort enkel in een pot.

Oogsten: wanneer en hoe

Munt kun je al oogsten vanaf mei, zodra je genoeg blad hebt. Voor vers eten pluk je de bovenste 10 cm van de stengel af, vlak boven een bladpaar. Dit stimuleert de plant om zich meer te vertakken en geeft je dikkere planten.

Voor drogen doe je dit beter in de volle zomer (juni, juli, augustus), wanneer de etherische oliën het sterkst zijn. Snij rond het middaguur een stapel stengels af (ongeveer een derde van de plant), en bind ze los met een draad. Hang ze ondersteboven op een droge, warme plek met luchtbeweging. Dit kan in de tuin onder een afdak, in een schuur, of binnen boven een radiator. De munt is droog als de bladeren knapperig aanvoelen (dit duurt meestal 10-14 dagen).

Als je vers wilt plukken tot de herfst, draai je dit om: je oogst licht in juni, juli, augustus, en je plukt alleen wat je nodig hebt in september en oktober. Laat de plant niet bloeien als je vers wilt hebben: zodra je de bloemaanleggen ziet, knip je alles af.

Stappenplan

Stap 1: Kies je muntsoort en pot

Kies appelmunt (rustiger) of groene munt (wat wilder). Zorg voor een pot of emmer van minstens 30 cm diep, zonder drainagegat.

Stap 2: Vul de pot met potgrond

Vul de pot ongeveer driekwart vol met goede potgrond. Zet je muntje erin. Water geven tot vochtig.

Stap 3: Graaf een gat

Graaf in je border een gat precies zo groot als je pot. De plaats: volle zon of halfschaduw. Zet de pot in het gat zodat de rand minstens 5 cm boven de grond uitsteekt.

Stap 4: Vul aan en water geven

Vul het gat rond de pot aan met aarde. Water geven. Klaar.

Stap 5: Regelmatig oogsten en controleren

Vanaf juni pluk je regelmatig en controleer je of er geen uitlopers over de rand van de pot naar buiten kruipen. Knip die meteen af. Dit stimuleert de munt en houdt hem binnen zijn grenzen.

Stap 6: Drogen in volle zomer

In juli-augustus oogsten voor drogen: stengels af, ondersteboven hangen, 2 weken wachten. Bladeren afpluffen en opbergen.

Stap 7: Verversen na drie jaar

Na drie jaar is de pot vol wortels. Dan haal je hem eruit, snij je hem in stukken, en plant je opnieuw.

Veelgestelde vragen

Kan ik munt zomaar in de grond planten zonder pot?

Absoluut niet. Na een jaar heb je munt overal. Gebruik altijd een wortelbegrenzer of pot.

Hoe haal ik munt uit mijn border die nu al overal zit?

Dit is een karwei van maanden. Graaf zo diep mogelijk en haal elk wortelrestje weg. Dit herhaal je het best drie keer per week. Laat het gat daarna drie maanden braak liggen en graaf weg wat opnieuw opkomt. Met volharding lukt het.

Kan ik munt binnenshuis kweken in pot?

Ja, maar munt wil liever buiten groeien. Binnenshuis op een zonnig raam gaat, maar hij wordt dun en lang. Beter buiten in een pot.

Wordt munt beperkt door vorst in de winter?

Nee. Munt is winterhard tot ongeveer min 10 graden. De bovengrondse delen sterven af in de herfst, maar de wortels overleven. De volgende lente groeit alles weer uit.

Katten en munt

Veel katten reageren op munt, maar het is vooral kattenkruid (Nepeta cataria, catnip) dat ze echt dol maakt, dankzij de stof nepetalacton. Gewone munt (Mentha) ruikt voor katten vaak ook aangenaam, maar lokt ze minder sterk. Heb je katten die graag door de border rollen, zet je muntpot dan op een plek waar zij niet komen, of accepteer dat de plant af en toe platgedrukt wordt. Sommige tuinders zetten juist een eigen pot munt of kattenkruid neer, speciaal voor hun kat.

De voordelen van droge munt

Gedroogde munt is voor de keuken even goed als vers, en blijft maanden houdbaar. Een kleine paar droge takjes smaakt net zo sterk als een handvol verse. Dit scheelt veel plukwerk in de winter. Zet je gedroogde munt in een glazen pot op een donker plekje in je keuken, en je hebt tot maart thee.

Veelgemaakte fouten

Te veel water in de pot: Munt houdt wel veel water, maar niet constant nat. Giet eenmaal per week in gewone zomer, niet elke dag.

Pot in schaduw: Munt groeit in schaduw, maar veel langzamer en dunner. Volle zon is beter.

Stengels niet afknippen: Als je de munt laat groeien zonder te oogsten, wordt hij stiekem houtig en dunbladig. Regelmatig oogsten houdt hem dik.

Na drogen niet opgeborgen: Gedroogde munt verliest snel zijn aroma in het licht. Donker en droog opbergen.

Zie het eerst in je eigen tuin

Ben je onzeker of munt goed past in je tuinplan? Op gardenworld.app zie je hem eerst in een ontwerp van je eigen tuin staan. Upload een foto van je plek, bekijk gratis een voorbeeld met munt en andere kruiden ernaast, en kijk of het bij de rest past. Het scherpe beeld met volledige plantenlijst kost 7,99 euro, eenmalig, zonder abonnement.